संकटनाशन गणेश स्तोत्र – मराठी अर्थासह (श्लोकवार)

प्रत्येक श्लोकासोबत सोप्या मराठी भाषेत अर्थ — श्री गणेशाच्या बारा नावांचा महिमा

श्री गणेशाला प्रथम पूज्य, विघ्नहर्ता आणि मंगलमूर्ती असे संबोधले जाते. हे संकटनाशन गणेश स्तोत्र श्री नारद पुराणातून घेतले आहे आणि याचे नियमित पठण केल्याने जीवनातील सर्व विघ्ने दूर होतात, तसेच विद्या, धन, संतती आणि मोक्ष प्राप्त होतो.

श्लोक १

प्रणम्य शिरसा देवं गौरीपुत्रं विनायकम् ।
भक्तावासं स्मरेन्नित्यमायुःकामार्थसिद्धये ॥१॥

अर्थ

जो भक्त दररोज मस्तक नमवून गौरीपुत्र विनायकाला वंदन करून श्रद्धेने त्याचे स्मरण करतो, त्याला दीर्घायुष्य, सर्व इच्छांची पूर्तता आणि धनसिद्धी प्राप्त होते.

श्लोक २

प्रथमं वक्रतुण्डं च एकदन्तं द्वितीयकम् ।
तृतीयं कृष्णपिङ्गाक्षं गजवक्त्रं चतुर्थकम् ॥२॥

अर्थ

श्री गणेशाच्या बारा पवित्र नावांपैकी पहिली चार नावे म्हणजे — वक्रतुण्ड (वाकडी सोंड असलेला), एकदन्त (एकच दात असलेला), कृष्णपिङ्गाक्ष (काळसर-तपकिरी डोळे असलेला) आणि गजवक्त्र (हत्तीचे मुख असलेला).

श्लोक ३

लम्बोदरं पञ्चमं च षष्ठं विकटमेव च ।
सप्तमं विघ्नराजेन्द्रं धूम्रवर्णं तथाष्टमम् ॥३॥

अर्थ

पुढील चार नावे म्हणजे — लम्बोदर (मोठे उदर असलेला), विकट, विघ्नराजेन्द्र (सर्व विघ्नांचा अधिपती) आणि धूम्रवर्ण (धुरकट रंगाचा).

श्लोक ४

नवमं भालचन्द्रं च दशमं तु विनायकम् ।
एकादशं गणपतिं द्वादशं तु गजाननम् ॥४॥

अर्थ

उर्वरित चार नावे म्हणजे — भालचन्द्र (कपाळावर चंद्र धारण करणारा), विनायक, गणपती आणि गजानन. अशा प्रकारे श्री गणेशाची एकूण बारा नावे पूर्ण होतात.

श्लोक ५

द्वादशैतानि नामानि त्रिसन्ध्यं यः पठेन्नरः ।
न च विघ्नभयं तस्य सर्वसिद्धिकरं प्रभो ॥५॥

अर्थ

जो मनुष्य सकाळ, दुपार आणि संध्याकाळ — या तीन संधिकाळी श्री गणेशाच्या या बारा नावांचे श्रद्धेने पठण करतो, त्याला कधीही विघ्नांची भीती राहत नाही. हे प्रभो, हे स्तोत्र सर्व कार्यांमध्ये सिद्धी प्रदान करते.

श्लोक ६

विद्यार्थी लभते विद्यां धनार्थी लभते धनम् ।
पुत्रार्थी लभते पुत्रान् मोक्षार्थी लभते गतिम् ॥६॥

अर्थ

विद्येची इच्छा असणाऱ्याला विद्या, धनाची इच्छा असणाऱ्याला धन, संततीची इच्छा असणाऱ्याला पुत्र, आणि मोक्षाची इच्छा असणाऱ्याला मोक्ष प्राप्त होतो.

श्लोक ७

जपेद्गणपतिस्तोत्रं षड्भिर्मासैः फलं लभेत् ।
संवत्सरेण सिद्धिं च लभते नात्र संशयः ॥७॥

अर्थ

जो मनुष्य हे गणपती स्तोत्र सहा महिने श्रद्धेने जपतो, त्याला शुभ फळ प्राप्त होते, आणि पूर्ण एक वर्ष जप केल्यास निश्चितपणे सिद्धी प्राप्त होते — यात संशय नाही.

श्लोक ८

अष्टभ्यो ब्राह्मणेभ्यश्च लिखित्वा यः समर्पयेत् ।
तस्य विद्या भवेत्सर्वा गणेशस्य प्रसादतः ॥८॥

अर्थ

जो मनुष्य हे स्तोत्र लिहून श्रद्धेने आठ ब्राह्मणांना अर्पण करतो, त्याला श्री गणेशाच्या कृपेने सर्व विद्या प्राप्त होते.

🌸 श्री गणेशाय नमः 🌸 इति श्री नारदपुराणे संकटविनाशनं श्री गणपतिस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।

या स्तोत्राचे महत्त्व

हे स्तोत्र श्री गणेशाच्या बारा नावांचे स्मरण करून भक्ताला सर्व विघ्ने, अडथळे आणि संकटांपासून मुक्त करते. दररोज श्रद्धेने याचे पठण केल्यास विद्या, धन, संततीसुख आणि अंततः मोक्ष प्राप्त होतो. गणेश चतुर्थी, संकष्ट चतुर्थी किंवा कोणत्याही शुभ प्रसंगी या स्तोत्राचे पठण अत्यंत फलदायी मानले जाते.